Retatrutyd skuteczniejszy od Ozempicu w leczeniu cukrzycy. Eli Lilly przedstawia wyniki nowych badań.
Eksperymentalny lek retatrutyd, opracowywany przez amerykański koncern Eli Lilly, przyniósł lepsze wyniki niż Ozempic w dawce 2 mg, zarówno pod względem kontroli poziomu cukru we krwi, jak i zmniejszenia masy ciała.
Eksperymentalny lek retatrutyd, opracowywany przez amerykański koncern Eli Lilly, przyniósł lepsze wyniki niż Ozempic w dawce 2 mg, zarówno pod względem kontroli poziomu cukru we krwi, jak i zmniejszenia masy ciała. Wyniki badania klinicznego trzeciej fazy mogą mieć istotne znaczenie dla rozwoju leczenia cukrzycy typu 2. Większa skuteczność nie przesądza jednak o przewadze nowego preparatu. O jego przyszłości zdecydują również bezpieczeństwo, tolerancja leczenia oraz cena, jaką pacjenci i systemy ochrony zdrowia będą musieli zapłacić za dodatkowe korzyści.
28 października 2026 roku Eli Lilly ogłosiła wstępne wyniki badania TRANSCEND-T2D-2, w którym uczestniczyło 1298 dorosłych z cukrzycą typu 2. U wszystkich pacjentów dotychczasowe leczenie metforminą, niekiedy uzupełnione lekiem z grupy inhibitorów SGLT2, nie zapewniało wystarczającej kontroli choroby.
Uczestnicy otrzymywali raz w tygodniu retatrutyd w dawce docelowej 9 lub 12 mg albo semaglutyd, sprzedawany pod nazwą Ozempic, w dawce 2 mg. Po 80 tygodniach średni poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c), będący jednym z podstawowych wskaźników kontroli cukrzycy, obniżył się o 2,2 punktu procentowego w obu grupach otrzymujących retatrutyd. W grupie leczonej Ozempikiem spadek wyniósł 1,8 punktu procentowego.
Jeszcze większe różnice zaobserwowano w masie ciała. Pacjenci przyjmujący retatrutyd stracili przeciętnie 19,5 proc. lub 20,9 proc. początkowej masy ciała, zależnie od dawki. W grupie porównawczej spadek wyniósł 9,4 proc. Przy średniej masie początkowej 102,4 kg odpowiada to utracie około 20–21,5 kg w przypadku nowego preparatu oraz 9,5 kg przy stosowaniu Ozempicu.
Są to wyniki uzyskane w określonej grupie chorych na cukrzycę typu 2. Nie należy zatem bezpośrednio przenosić ich na wszystkich pacjentów z otyłością ani traktować jako dowodu przewagi retatrutydu nad każdym dostępnym lekiem stosowanym w celu zmniejszenia masy ciała.
Trzy mechanizmy działania zamiast jednego
Retatrutyd należy do nowej grupy leków oddziałujących jednocześnie na trzy receptory hormonalne: GLP-1, GIP oraz glukagonu. Dla porównania semaglutyd działa poprzez receptor GLP-1, natomiast tirzepatyd, również opracowany przez Eli Lilly, wykorzystuje działanie na receptory GLP-1 i GIP.
Połączenie trzech mechanizmów może silniej wpływać na regulację poziomu glukozy, apetytu i przemian energetycznych organizmu. Pozwala to częściowo wyjaśnić korzystne wyniki badania, choć sam mechanizm działania nie stanowi jeszcze dowodu, że retatrutyd będzie najodpowiedniejszą terapią dla każdego pacjenta.
Większa skuteczność może bowiem wiązać się z częstszymi działaniami niepożądanymi, a ich znaczenie rośnie szczególnie w przypadku leczenia przewlekłego.
Lepsze wyniki, ale więcej działań niepożądanych
Według Eli Lilly z powodu działań niepożądanych terapię przerwało 4,8 proc. pacjentów otrzymujących 9 mg retatrutydu oraz 7,9 proc. leczonych dawką 12 mg. W grupie przyjmującej Ozempic odsetek ten wyniósł 2,7 proc.
Najczęściej zgłaszano dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. U osób przyjmujących retatrutyd częściej występowały również zaburzenia czucia. Różnice te mają znaczenie dla oceny przydatności nowego leku. Preparat zapewniający większy spadek masy ciała niekoniecznie będzie najlepszym wyborem dla pacjenta, który źle toleruje leczenie lub jest szczególnie narażony na określone powikłania.
Należy również pamiętać, że badanie prowadzono bez zaślepienia, a jego szczegółowe wyniki nie zostały jeszcze przedstawione w recenzowanej publikacji naukowej. Porównano ponadto retatrutyd z najwyższą zatwierdzoną dawką Ozempicu stosowanego w leczeniu cukrzycy, a nie ze wszystkimi dostępnymi terapiami przeciw otyłości.
Eli Lilly prowadzi osobne badanie porównujące retatrutyd bezpośrednio z tirzepatydem. Jego wyniki mogą mieć szczególne znaczenie, ponieważ oba preparaty należą do oferty tego samego producenta i potencjalnie mogą konkurować o podobną grupę pacjentów.
Czy większa skuteczność uzasadni wyższą cenę?
Dla pacjentów najważniejsze są poprawa stanu zdrowia, ograniczenie ryzyka powikłań i możliwość długotrwałego stosowania leku. Z perspektywy instytucji finansujących leczenie równie istotny pozostaje jego koszt.
Większy spadek masy ciała i lepsza kontrola poziomu glukozy są korzystnymi wynikami, ale nie wystarczają jeszcze do pełnej oceny ekonomicznej terapii. Trzeba ustalić, czy dodatkowa skuteczność przekłada się na rzadsze hospitalizacje, mniejsze ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych oraz ograniczenie innych wydatków związanych z cukrzycą.
Jeżeli korzyści te okażą się znaczące i trwałe, wyższa cena nowego preparatu może znaleźć uzasadnienie. Jeżeli natomiast różnice w długoterminowych wynikach leczenia będą niewielkie, instytucje finansujące opiekę zdrowotną mogą oczekiwać od producenta korzystniejszych warunków.
Dla Eli Lilly retatrutyd jest kolejną szansą na umocnienie pozycji na rynku leków metabolicznych. Powodzenie przedsięwzięcia nie będzie jednak zależało wyłącznie od wyników badań klinicznych. Znaczenie będą miały także koszty produkcji, decyzje urzędów rejestracyjnych, konkurencja ze strony innych preparatów oraz zasady refundacji w poszczególnych państwach.
Retatrutyd może okazać się ważnym postępem w leczeniu cukrzycy typu 2, ale większa skuteczność w badaniu klinicznym nie oznacza automatycznie większej wartości każdej kuracji. O rzeczywistej przewadze leku zdecyduje stosunek uzyskiwanych korzyści zdrowotnych do ryzyka i całkowitych kosztów wieloletniego leczenia.
Źródła:
Komentarze ()